บริการ Accelerated Stability Testing (ทดสอบความคงตัวแบบเร่ง) ที่ 40°C / 75% RH

การทดสอบความคงตัวแบบเร่ง (Accelerated Stability Testing) เป็นเครื่องมือสำคัญที่ผู้ผลิตในอุตสาหกรรมสุขภาพและความงามใช้ในการคาดการณ์อายุการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์โดยไม่ต้องรอข้อมูลระยะยาวครบ 12 หรือ 24 เดือน หลักการคือเร่งกระบวนการเสื่อมสภาพด้วยอุณหภูมิและความชื้นที่สูงกว่าสภาวะการเก็บรักษาปกติ ทำให้ปฏิกิริยาทางเคมีและการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพเกิดขึ้นเร็วกว่าในเวลาที่สั้นกว่า

สำหรับ Brand Owner OEM และ Indie Cosmetic Startup ที่ต้องการเปิดตัวผลิตภัณฑ์ใหม่อย่างรวดเร็ว Accelerated Stability เป็นข้อมูลที่ช่วยให้สามารถยื่น Cosmetic Notification กับ อย. หรือยื่นเอกสารขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและสมุนไพรได้เร็วขึ้น โดยใช้ข้อมูล Accelerated 6 เดือนร่วมกับข้อมูลระยะยาวที่กำลังดำเนินการ เป็นพื้นฐานสำหรับการเสนออายุการเก็บรักษาเบื้องต้น แล้วยื่นข้อมูลเพิ่มเติมเป็น Variation เมื่อข้อมูลระยะยาวครบสมบูรณ์

บริการ Accelerated Stability ของ TIBD ครอบคลุมการออกแบบโปรโตคอลตาม ICH Q1A(R2) และ ASEAN Stability Guideline ภายใต้สภาวะ 40°C / 75% RH การควบคุมการเก็บตัวอย่างที่จุดเก็บตัวอย่าง (Pull Points) ตามมาตรฐาน การวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีทางสถิติตาม ICH Q1E และการตีความเพื่อคาดการณ์อายุการเก็บรักษาในสภาวะปกติ ร่วมกับ VISBIO ผู้ตรวจสอบอิสระ (Independent Quality Assurance Verifier: IQAV) ที่วิเคราะห์ตัวอย่างด้วยวิธีวิเคราะห์ที่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้อง (Validated Method per ICH Q2(R1))

Accelerated Stability Testing คือการทดสอบความคงตัวที่ดำเนินการในสภาวะที่รุนแรงกว่าสภาวะการเก็บรักษาปกติ เพื่อเร่งให้กระบวนการเสื่อมเกิดขึ้นเร็วและสามารถวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงในเวลาที่สั้นกว่า ตามมาตรฐาน ICH Q1A(R2) สภาวะมาตรฐานสำหรับ Accelerated Stability คือ 40°C ± 2°C และความชื้นสัมพัทธ์ 75% ± 5% เป็นระยะเวลา 6 เดือน

วัตถุประสงค์หลักของการทดสอบแบบเร่งมีสามด้าน ด้านแรกคือการคัดกรองสูตรในขั้นตอนพัฒนาผลิตภัณฑ์ ทีมพัฒนาสูตรสามารถใช้ข้อมูลจากการทดสอบแบบเร่ง 1 ถึง 3 เดือนเพื่อตัดสินใจว่าสูตรใดมีศักยภาพและสูตรใดต้องปรับปรุง ด้านที่สองคือการสนับสนุนการขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์ ที่ใช้ข้อมูล 6 เดือนร่วมกับข้อมูลระยะยาวเพื่อยื่นต่อ อย. ของไทยและหน่วยงานในอาเซียน ด้านที่สามคือการตรวจจับสัญญาณเตือนภัย (Early Warning) ที่อาจไม่ปรากฏในระยะแรกของการทดสอบระยะยาว

ผลิตภัณฑ์ทุกประเภทในอุตสาหกรรมสุขภาพและความงามที่ต้องการขึ้นทะเบียนหรือส่งออก ต้องมีข้อมูล Accelerated Stability เป็นองค์ประกอบของเอกสารคุณสมบัติผลิตภัณฑ์ ครอบคลุมเครื่องสำอาง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร อาหารฟังก์ชัน ผลิตภัณฑ์สมุนไพร และสารสกั

ในกรอบของ ICH Q1A(R2) มีการทดสอบความคงตัวสามประเภทหลักที่ใช้เสริมกัน Brand Owner ต้องเข้าใจความแตกต่างเพื่อเลือกใช้อย่างเหมาะสม

Real-time Stability หรือ Long-term Stability

ดำเนินการที่สภาวะการเก็บรักษาที่ระบุบนฉลากของผลิตภัณฑ์ สำหรับ ASEAN Zone IVb คือ 30°C / 75% RH เป็นระยะเวลา 12 ถึง 36 เดือน เป้าหมายคือการสร้างข้อมูลที่ใช้กำหนดอายุการเก็บรักษาที่ระบุบนฉลากอย่างเป็นทางการ ข้อมูลนี้เป็นข้อมูลหลักที่หน่วยงานกำกับดูแลให้ความสำคัญที่สุด

Accelerated Stability

ดำเนินการที่ 40°C / 75% RH เป็นระยะเวลา 6 เดือน เป้าหมายคือการเร่งกระบวนการเสื่อมเพื่อสนับสนุนการคาดการณ์อายุการเก็บรักษาเบื้องต้นและการคัดกรองสูตร

Intermediate Stability

ดำเนินการที่ 30°C / 65% RH เป็นระยะเวลา 12 เดือน ใช้เป็นเงื่อนไขทดแทนเมื่อผลการทดสอบ Accelerated แสดงการเปลี่ยนแปลงที่มีนัยสำคัญ (Significant Change) Brand Owner ที่พบว่าผลิตภัณฑ์ไม่ผ่าน Accelerated สามารถใช้ข้อมูล Intermediate เพื่อยื่นขึ้นทะเบียนแทน

ในการศึกษาความคงตัวมาตรฐาน Brand Owner มักดำเนินการทั้ง Real-time และ Accelerated พร้อมกัน หากผลแบบเร่งแสดงปัญหา ต้องเริ่ม Intermediate เพิ่มเติม การวางแผนตั้งแต่เริ่มต้นช่วยลดความเสี่ยงในการเริ่มการศึกษาใหม่และเสียเวลา

การทดสอบ Accelerated Stability อิงหลักการทางเคมีฟิสิกส์ที่อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีเพิ่มขึ้นตามอุณหภูมิ ตามสมการ Arrhenius (Arrhenius Equation) ทุก 10°C ที่อุณหภูมิเพิ่มขึ้น อัตราการเกิดปฏิกิริยาส่วนใหญ่จะเพิ่มขึ้นประมาณ 2 ถึง 3 เท่า

ในเชิงปฏิบัติ หมายความว่าผลิตภัณฑ์ที่เก็บที่ 40°C เป็นเวลา 6 เดือน จะเสื่อมในระดับเทียบเท่ากับการเก็บที่ 25°C เป็นเวลาประมาณ 24 เดือน หรือเก็บที่ 30°C เป็นเวลาประมาณ 18 เดือน อย่างไรก็ตาม สมการนี้เป็นเพียงค่าประมาณ และมีข้อจำกัดที่สำคัญ

1. ข้อจำกัดแรก คือ สมการ Arrhenius ใช้ได้ดีสำหรับปฏิกิริยาเคมีที่มีกลไกเดียวกันในทุกอุณหภูมิ หากผลิตภัณฑ์มีกลไกการเสื่อมที่เปลี่ยนตามอุณหภูมิ เช่น เกิดปฏิกิริยาใหม่ที่อุณหภูมิสูง การคาดการณ์อาจไม่แม่นยำ
2. ข้อจำกัดที่สอง คือ การทดสอบแบบเร่งไม่จำลองสภาวะการเปลี่ยนสถานะของไขมัน การจับตัวของอนุภาคในระบบนาโน หรือกระบวนการทางจุลชีววิทยาบางประเภทได้อย่างถูกต้อง
3. ข้อจำกัดที่สาม คือ สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ไวต่อความร้อนเป็นพิเศษ เช่น ผลิตภัณฑ์ที่มีโปรไบโอติก เอนไซม์ หรือสารชีวภาพอื่น สภาวะ 40°C อาจรุนแรงเกินไปและทำลายผลิตภัณฑ์โดยสิ้นเชิง ต้องใช้สภาวะการทดสอบที่ปรับให้เหมาะสมเฉพาะ

โปรโตคอล Accelerated Stability ของ TIBD ปฏิบัติตามมาตรฐาน ICH Q1A(R2) อย่างเคร่งครัด ครอบคลุมสภาวะ ระยะเวลา และจุดเก็บตัวอย่าง

สภาวะมาตรฐานคือ 40°C ± 2°C และความชื้นสัมพัทธ์ 75% ± 5% RH ตู้ทดสอบความคงตัว (Stability Chamber) ของ TIBD ผ่านการสอบเทียบ (Calibration) อย่างต่อเนื่อง มีระบบติดตามและบันทึกอุณหภูมิและความชื้นตลอด 24 ชั่วโมง พร้อมระบบเตือนภัยกรณีที่สภาวะออกนอกช่วงที่กำหนด

ระยะเวลาการทดสอบมาตรฐานคือ 6 เดือน โดยมีจุดเก็บตัวอย่างที่เดือน 0, 1, 2, 3 และ 6 สำหรับผลิตภัณฑ์ที่มีกลไกการเสื่อมเร็ว เช่น ผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำมันที่ไวต่อปฏิกิริยาออกซิเดชัน หรือสารระเหยใน ผลิตภัณฑ์สมุนไพร อาจเพิ่มจุดเก็บตัวอย่างที่เดือน 0.5 หรือทุกเดือนใน 3 เดือนแรก เพื่อจับการเปลี่ยนแปลงอย่างละเอียด

จำนวนตัวอย่างที่เก็บที่แต่ละจุดเก็บตัวอย่างต้องเพียงพอสำหรับการวิเคราะห์ทุกพารามิเตอร์ที่กำหนด ครอบคลุมพารามิเตอร์ทางกายภาพ เคมี และจุลชีววิทยา

ข้อมูลจากการทดสอบ Accelerated Stability ต้องผ่านการวิเคราะห์ทางสถิติตาม ICH Q1E เพื่อใช้ในการคาดการณ์อายุการเก็บรักษาในสภาวะปกติ

วิธีหลักคือการวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้น (Linear Regression) เพื่อหาความชันของการเสื่อม (Degradation Rate) ที่สภาวะเร่ง 40°C จากนั้นใช้ข้อมูลที่จุดเก็บตัวอย่างต่าง ๆ ในการคำนวณอายุการเก็บรักษาในสภาวะปกติ 30°C ตามสมการ Arrhenius

ICH Q1E อนุญาตให้ใช้ข้อมูลแบบเร่งร่วมกับข้อมูลระยะยาวที่ยังไม่ครบกำหนดเพื่อคาดการณ์อายุการเก็บรักษา การคาดการณ์ทำได้ไม่เกินสองเท่าของเวลาที่มีข้อมูลจริง และไม่เกิน 12 เดือนเกินกว่าข้อมูลที่ได้

เงื่อนไขสำคัญสำหรับการคาดการณ์คือผลแบบเร่งต้องไม่แสดงการเปลี่ยนแปลงที่มีนัยสำคัญ (Significant Change) ตามนิยามของ ICH Q1A(R2) ครอบคลุมการเปลี่ยนแปลง 5% ของปริมาณสารสำคัญจากค่าเริ่มต้น สารสลายตัวเกินเกณฑ์ที่กำหนด การเปลี่ยนแปลง pH ค่าความหนืด ลักษณะปรากฏ หรือผลการทดสอบจุลชีววิทยาที่ออกนอกข้อกำหนด

หากเกิดการเปลี่ยนแปลงที่มีนัยสำคัญในสภาวะเร่ง ต้องเริ่มการทดสอบ Intermediate Stability และข้อมูลแบบเร่งไม่สามารถใช้คาดการณ์อายุการเก็บรักษาได้

Accelerated Stability เป็นเครื่องมือที่ทรงพลังแต่มีข้อจำกัดที่ Brand Owner ต้องเข้าใจ การใช้ข้อมูลแบบเร่งโดยไม่คำนึงถึงข้อจำกัดอาจนำไปสู่การคาดการณ์ที่ผิดและการตัดสินใจทางธุรกิจที่ผิดพลาด

• ข้อจำกัดด้านประเภทผลิตภัณฑ์ ผลิตภัณฑ์ที่มีโปรไบโอติก เอนไซม์ ฮอร์โมน เปปไทด์ที่ไวต่อความร้อน หรือสารชีวภาพอื่น มักไม่เหมาะกับ Accelerated Stability เนื่องจากสภาวะ 40°C อาจทำลายโครงสร้างหรือกิจกรรมของสารชีวภาพอย่างสมบูรณ์
• ข้อจำกัดด้านระบบสูตร ผลิตภัณฑ์ที่มีจุดหลอม (Melting Point) ต่ำกว่า 40°C เช่น ลิปสติก ลิปบาล์ม สบู่ก้อนบางชนิด อาจหลอมหรือเสียรูปในสภาวะเร่ง ต้องใช้สภาวะที่ปรับให้เหมาะสมเฉพาะ
• ข้อจำกัดด้านกลไกการเสื่อม การคาดการณ์อายุการเก็บรักษาจากข้อมูลแบบเร่งใช้ได้ดีเฉพาะสำหรับปฏิกิริยาเคมีที่มีกลไกเดียวกันในทุกอุณหภูมิ ผลิตภัณฑ์ที่มีหลายกลไกการเสื่อมต้องใช้ข้อมูลระยะยาวเป็นข้อมูลหลัก

เงื่อนไขที่ต้องเปลี่ยนไปใช้ Intermediate Stability คือเมื่อผลแบบเร่งแสดงการเปลี่ยนแปลงที่มีนัยสำคัญในช่วง 6 เดือน Intermediate ที่สภาวะ 30°C / 65% RH 12 เดือน ให้ข้อมูลที่อยู่ระหว่างสภาวะเร่งและสภาวะปกติ และเป็นข้อมูลที่หน่วยงานกำกับดูแลยอมรับเป็นการทดแทน

ข้อมูล Accelerated Stability มีบทบาทสำคัญในกระบวนการขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์กับ อย. ของไทยและหน่วยงานในอาเซียน Brand Owner ที่เข้าใจการประยุกต์ใช้สามารถเร่งกระบวนการเปิดตัวผลิตภัณฑ์ได้

• สำหรับการยื่น Cosmetic Notification กับ อย. ผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางต้องมีข้อมูลแบบเร่ง 6 เดือนเป็นองค์ประกอบหลักของ Product Information File (PIF) ข้อมูลนี้ใช้ร่วมกับข้อมูลระยะยาวที่ยังไม่ครบกำหนดเพื่อเสนออายุการเก็บรักษาเบื้องต้น
• สำหรับการขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ข้อมูลแบบเร่ง 6 เดือนสนับสนุนการเสนออายุการเก็บรักษาเบื้องต้น แต่ต้องมีข้อมูลระยะยาวเพิ่มเติมเพื่อยืนยันอายุที่กำหนด การยื่นเอกสารเพิ่มเติมเป็น Variation เป็นวิธีที่นิยมใช้
• สำหรับการขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์สมุนไพร ตามพระราชบัญญัติผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562 ข้อมูลแบบเร่ง 6 เดือนเป็นข้อมูลพื้นฐาน แต่ผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่มีสารบ่งชี้ที่ไวต่อความร้อนอาจต้องใช้ข้อมูลระยะยาวเป็นหลัก
• สำหรับการส่งออกในอาเซียน ข้อมูล Accelerated ที่ทดสอบในไทยตามสภาวะ Zone IVb สามารถใช้สนับสนุนการยื่น Cosmetic Notification กับ BPOM, NPRA, HSA, DAV และ FDA ของฟิลิปปินส์ได้โดยไม่ต้องทดสอบซ้ำ

ความน่าเชื่อถือของรายงาน Accelerated Stability ขึ้นกับความเป็นอิสระของผู้วิเคราะห์ VISBIO ในฐานะผู้ตรวจสอบอิสระ (Independent Quality Assurance Verifier: IQAV) ทำหน้าที่วิเคราะห์ตัวอย่างที่ผ่านการเก็บที่จุดเก็บตัวอย่างต่าง ๆ ของ TIBD โดยใช้วิธีวิเคราะห์ที่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้อง (Validated Method per ICH Q2(R1)) มีระบบเอกสารกำกับทุกขั้นตอน (Traceability) และดำเนินการตามหลักปฏิบัติมาตรฐาน ISO/IEC 17025

การมี IQAV ที่เป็นบุคคลที่สามทำให้รายงาน Accelerated Stability น่าเชื่อถือในการคาดการณ์อายุการเก็บรักษาและการเสนอต่อหน่วยงานกำกับดูแล

บริการ Accelerated Stability ดำเนินการร่วมกับ ดร.วุฒิพงษ์ ผาณิตเศรษฐกร ที่ปรึกษาและผู้ร่วมก่อตั้ง ที่มีความเชี่ยวชาญด้านการจัดการเทคโนโลยีเชิงพาณิชย์สำหรับอุตสาหกรรมสุขภาพและความงาม และคุณมัญฑมน อุตโม นักพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์อาวุโส (Advanced Formulator) ที่มีประสบการณ์ในการตีความข้อมูลแบบเร่งและการคาดการณ์อายุการเก็บรักษาตามหลักการของ ICH Q1E ทีมเรามีผู้เชี่ยวชาญที่เป็นนักวิจัยในสาย Pharmaceutical Sciences และ Stability Modeling และนักวิจัยในเครือข่ายที่ครอบคลุมการวิเคราะห์ Stability Indicating Method และการประเมินทางสถิติของข้อมูลความคงตัว

ผลิตภัณฑ์ของท่านต้องการข้อมูลความคงตัวเร่งเพื่อสนับสนุนการขึ้นทะเบียนหรือการคัดกรองสูตรอย่างรวดเร็วหรือไม่ หากต้องการบริการ Accelerated Stability Testing ที่อิง ICH Q1A(R2) และ ASEAN Stability Guideline ภายใต้สภาวะ 40°C / 75% RH สำหรับผลิตภัณฑ์ในกลุ่มเครื่องสำอาง อาหารเสริม สมุนไพร หรือสารสกัด ติดต่อ TIBD เพื่อรับการออกแบบโปรโตคอลเฉพาะ ติดต่อ TIBD ได้ที่ คลิก