คำอธิบาย

ผลิตภัณฑ์สมุนไพร แคปซูลแข็ง (Hard Capsule) และเม็ดเล็ก (Granules) สมุนไพรเป็นรูปแบบที่นิยมใช้ในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารสมุนไพรและยาแผนไทยปรับปรุง ครอบคลุม Gelatin Capsule (ผลิตจากเจลาตินสัตว์) HPMC Capsule (Vegetarian Capsule ผลิตจาก Hydroxypropyl Methylcellulose) Pullulan Capsule (Vegan Capsule ผลิตจาก Pullulan) และเม็ดเล็กสมุนไพรในรูปของ Spray-Dried Granules Wet Granulated Granules และ Coated Granules

ความท้าทายของแคปซูลและเม็ดเล็กสมุนไพรในเขตร้อนชื้น ASEAN Zone IVb คือเสถียรภาพของ Capsule Shell ที่อาจอ่อนตัวหรือเปราะ การไหลของ Granules ที่ส่งผลต่อ Filling Accuracy การเสื่อมของ Marker Compound การดูดความชื้นที่ส่งผลต่อ Disintegration และการเจริญของจุลินทรีย์

บริการของ TIBD ออกแบบเฉพาะสำหรับแคปซูลและเม็ดเล็กสมุนไพร ครอบคลุมการประเมิน Capsule Shell Integrity Disintegration Time Fill Weight Content Uniformity Moisture Content Particle Size Distribution Bulk Density Flowability ปริมาณ Marker Compound ด้วย โครมาโทกราฟีของเหลวสมรรถนะสูง (HPLC) การทดสอบจุลชีววิทยา ภายใต้สภาวะ ASEAN Zone IVb และเภสัชตำรับยาสมุนไพรไทย (THP 2021) ร่วมกับ VISBIO ผู้ตรวจสอบอิสระ (Independent Quality Assurance Verifier: IQAV)

แคปซูลแข็งและเม็ดสมุนไพรในตลาดผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

แคปซูลและเม็ดเล็กสมุนไพรในตลาดไทยและอาเซียนแบ่งเป็นกลุ่มย่อย

  • Hard Gelatin Capsule ที่ผลิตจากเจลาตินจากสัตว์ (วัวหรือหมู) เป็น Capsule Shell ที่นิยมใช้ที่สุด เนื่องจากมีต้นทุนต่ำ ละลายได้ดี และเข้ากับสารออกฤทธิ์หลากหลาย
  • HPMC Capsule (Hydroxypropyl Methylcellulose Capsule) เป็น Vegetarian Capsule ที่นิยมใช้สำหรับผู้บริโภคที่ไม่ต้องการเจลาตินจากสัตว์ มีคุณสมบัติทนความชื้นได้ดีกว่า Gelatin
  • Pullulan Capsule เป็น Vegan Capsule ที่ผลิตจาก Pullulan (Polysaccharide จากการหมัก) มีคุณสมบัติกั้นออกซิเจนสูง เหมาะกับสารออกฤทธิ์ที่ไวต่อออกซิเดชัน
  • Spray-Dried Granules ที่ผลิตด้วยกระบวนการพ่นฝอย ให้ผงที่ละลายเร็วและไหลดี เหมาะกับการบรรจุในแคปซูล
  • Wet Granulated Granules ที่ผลิตด้วย Wet Granulation มีขนาดอนุภาคใหญ่กว่า Spray-Dried เหมาะกับการอัดเป็นเม็ด
  • Coated Granules ที่มีระบบ Coating เพื่อปรับ Release Profile หรือป้องกันสารออกฤทธิ์จากปัจจัยภายนอก
  • Probiotic Granules ที่มี Probiotic Microorganism เป็นส่วนประกอบหลัก ใช้ระบบ Microencapsulation เพื่อปกป้องจุลินทรีย์จากสภาวะแวดล้อม
  • Effervescent Granules ที่ละลายในน้ำให้เครื่องดื่มฟู่ ใช้สำหรับการนำส่งวิตามินและสารสกัด

ความท้าทายเฉพาะของระบบแคปซูลและเม็ดเล็ก

แคปซูลและเม็ดเล็กสมุนไพรเผชิญความท้าทายเฉพาะในเขตร้อนชื้น

  1. ความท้าทายแรก คือ เสถียรภาพของ Capsule Shell Gelatin Capsule อาจอ่อนตัวหรือเหนียวในสภาวะอุณหภูมิและความชื้นสูง HPMC Capsule แม้ทนความชื้นได้ดีกว่า แต่ยังมีความเสี่ยงในระยะยาวที่อุณหภูมิสูง
  2. ความท้าทายที่สอง คือ การเปราะ (Brittleness) ของ Capsule Shell ที่อาจเกิดในสภาวะความชื้นต่ำ ทำให้แคปซูลแตกในระหว่างขนส่ง
  3. ความท้าทายที่สาม คือ การไหลของ Granules (Flowability) ที่อาจเปลี่ยนแปลงจากการดูดความชื้นและการจับตัวเป็นก้อน ส่งผลต่อ Filling Accuracy ในกระบวนการบรรจุ
  4. ความท้าทายที่สี่ คือ การเสื่อมของ Marker Compound ที่ไวต่อความร้อน ความชื้น และแสง
  5. ความท้าทายที่ห้า คือ การดูดความชื้นของ Granules ที่ส่งผลต่อ Disintegration Dissolution และความเสถียรของสารออกฤทธิ์
  6. ความท้าทายที่หก คือ การลดลงของจำนวน CFU/g ของ Probiotic ในแคปซูลและเม็ดเล็ก ในสภาวะอุณหภูมิห้องในเขตร้อนชื้น การประเมิน Probiotic Viability ตลอดอายุการเก็บรักษาเป็นเงื่อนไขสำคัญ
  7. ความท้าทายที่เจ็ด คือ การเปลี่ยนสีของ Capsule Shell หรือ Granules จากปฏิกิริยา Maillard หรือการเสื่อมของสารแต่งสีธรรมชาติ
บริการทดสอบความคงตัวแคปซูลแข็งและเม็ดสมุนไพร (Hard Capsule & Granules Stability)

พารามิเตอร์การทดสอบ: Disintegration, Fill Weight, Particle Size

โปรโตคอลของ TIBD ครอบคลุมพารามิเตอร์เฉพาะสำหรับแคปซูลและเม็ดเล็ก

  • Disintegration Time วัดด้วย Disintegration Tester ตาม Pharmacopoeia 2.9.1 ในน้ำที่อุณหภูมิ 37°C ค่ามาตรฐานสำหรับแคปซูลทั่วไปไม่เกิน 30 นาที
  • Fill Weight และ Weight Variation วัดด้วยการชั่งแคปซูล 20 เม็ด ค่า RSD ต้องไม่เกิน 5% สำหรับแคปซูลทั่วไป
  • Content Uniformity ตาม Pharmacopoeia 2.9.6 ใช้สำหรับยาที่มี API Dose ต่ำ
  • Capsule Shell Integrity ประเมินด้วย Visual Inspection ภายใต้กล้องจุลทรรศน์ ตรวจหารอยร้าว รอยลอก หรือการเปลี่ยนสี
  • Capsule Shell Brittleness ทดสอบด้วย Drop Test หรือ Compression Test เพื่อประเมินความทนต่อการขนส่ง
  • Moisture Content ของ Granules วัดด้วย Karl Fischer Titration หรือ Loss on Drying ค่ามาตรฐานสำหรับ Granules อยู่ที่ 3-5%
  • ค่า Water Activity (aw) วัดด้วย Water Activity Meter ค่าต้องไม่เกิน 0.6 เพื่อยับยั้งการเจริญของจุลินทรีย์
  • Particle Size Distribution วัดด้วย Laser Diffraction Particle Size Analyzer หรือ Sieve Analysis
  • Bulk Density และ Tapped Density ใช้คำนวณ Carr’s Index และ Hausner Ratio ที่บ่งชี้การไหล
  • Flowability ประเมินด้วย Angle of Repose หรือ Flow Through Orifice Test ตาม USP <1174>
  • Dissolution Test ตาม Pharmacopoeia 2.9.3 ใช้สำหรับแคปซูลที่กล่าวอ้างฤทธิ์ทางยา ในตัวกลางที่จำลองทางเดินอาหาร

การวิเคราะห์ Marker Compound และ Probiotic Viability

การวิเคราะห์ Marker Compound ใช้ HPLC ที่ออกแบบเฉพาะ

  • Withanolide ในแคปซูลอัศวคันธา ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 220 nm
  • Curcuminoids ในแคปซูลขมิ้นชัน ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 425 nm Stability Indicating Method
  • Andrographolide ในแคปซูลฟ้าทะลายโจร ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 225 nm Stability Indicating Method
  • Asiaticoside ในแคปซูลใบบัวบก ใช้ HPLC ที่มี ELSD หรือ UV Detector ที่ความยาวคลื่น 200 nm
  • Resveratrol ในแคปซูลองุ่น ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 306 nm
  • Glucosamine และ Chondroitin Sulfate ในแคปซูลบำรุงข้อ ใช้ HPLC ที่มี UV Detector หรือ HPAEC-PAD
  • CoQ10 ในแคปซูลโคเอนไซม์คิว 10 ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 275 nm
  • Saw Palmetto Extract ใช้ HPLC ที่มี ELSD หรือ UV Detector ที่ความยาวคลื่น 200 nm
  • ปริมาณ Marker Compound ต้องไม่ต่ำกว่า 90% ของค่าที่ระบุบนฉลากตลอดอายุการเก็บรักษา
  • การประเมิน Probiotic Viability ในแคปซูลและเม็ดเล็กที่มี Probiotic เป็นเงื่อนไขสำคัญ การนับจำนวน CFU/g ตามวิธี ISO 19344 หรือ ISO 7889 ดำเนินการที่จุดเก็บตัวอย่าง 0, 3, 6, 12, 18, 24 เดือน
  • จำนวน CFU/g ต้องอยู่ในช่วงการใช้งานที่ระบุบนฉลากตลอดอายุการเก็บรักษา (โดยทั่วไป 1×10⁹ CFU/g ขึ้นไป) ผู้ผลิตอาจใส่ Overage 30-100% เพื่อชดเชยการลดลงในระยะยาว
  • การประเมิน Acid Tolerance Test และ Bile Tolerance Test ใช้สำหรับ Probiotic ที่กล่าวอ้างฤทธิ์เฉพาะ

สภาวะการทดสอบและตารางการเก็บตัวอย่าง

โปรโตคอลใช้สภาวะตาม ICH Q1A(R2) สำหรับ ASEAN Zone IVb

Long-term Stability ที่ 30°C / 75% RH ระยะเวลาขั้นต่ำ 24 เดือน Accelerated Stability ที่ 40°C / 75% RH ระยะเวลา 6 เดือน

สำหรับ Probiotic Capsule และ Probiotic Granules เพิ่มสภาวะ 25°C / 60% RH สำหรับการศึกษาระยะยาว และ 5°C สำหรับการเก็บรักษาในสภาวะแช่เย็น

จุดเก็บตัวอย่างมาตรฐานอยู่ที่เดือน 0, 3, 6, 9, 12, 18, 24 สำหรับการทดสอบระยะยาว และเดือน 0, 1, 2, 3, 6 สำหรับการทดสอบแบบเร่ง

สำหรับการประเมิน Photostability ตาม ICH Q1B ในตู้ทดสอบ Solar Simulator

การเลือกระบบ Capsule Shell และ Excipient

การเลือก Capsule Shell ขึ้นกับลักษณะของสารออกฤทธิ์และตลาดเป้าหมาย

  • Gelatin Capsule เหมาะกับสารออกฤทธิ์ทั่วไป มีต้นทุนต่ำและละลายเร็ว ไม่เหมาะกับสารที่ไวต่อความชื้น เนื่องจาก Gelatin เองมี Moisture Content ประมาณ 13-15%
  • HPMC Capsule เหมาะกับสารที่ไวต่อความชื้น Vegetarian Market และผู้บริโภคที่ต้องการ Plant-Based Product มี Moisture Content ต่ำกว่า Gelatin (5-8%)
  • Pullulan Capsule เหมาะกับสารที่ไวต่อออกซิเจน เช่น Coenzyme Q10, Astaxanthin มี Oxygen Permeability ต่ำกว่า HPMC
  • Enteric Capsule (Acid-Resistant Capsule) เหมาะกับสารที่ต้องการปลดปล่อยในลำไส้ เช่น Probiotic, Enzyme
  • Excipient ที่นิยมใช้ใน Granules รวม Microcrystalline Cellulose (MCC) เป็น Filler และ Disintegrant Lactose Monohydrate เป็น Filler ทั่วไป Maltodextrin เป็น Filler และ Binder Magnesium Stearate เป็น Lubricant Colloidal Silicon Dioxide เป็น Glidant
  • การออกแบบสูตร Granules ที่มี Flowability ดีและ Compressibility ที่เหมาะสม ช่วยให้กระบวนการบรรจุแคปซูลและการอัดเม็ดได้สม่ำเสมอ
  • การออกแบบบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสมรวมขวดพลาสติก HDPE ที่กั้นความชื้นได้ดี ขวดแก้วอำพันสำหรับสารที่ไวต่อแสง Blister Pack แบบ Aluminum-Aluminum สำหรับ Probiotic ระบบ Sachet สำหรับ Single-Dose
  • การใช้ Desiccant และ Oxygen Absorber ในขวดช่วยรักษาเสถียรภาพในระยะยาว
บริการทดสอบความคงตัวแคปซูลแข็งและเม็ดสมุนไพร (Hard Capsule & Granules Stability)

การขึ้นทะเบียนและเภสัชตำรับยาสมุนไพรไทย

การขึ้นทะเบียนแคปซูลและเม็ดเล็กสมุนไพรกับ อย. ดำเนินการตามพระราชบัญญัติผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562

ข้อมูลที่ต้องยื่นรวม Drug Master File ของวัตถุดิบสมุนไพร Quality Specification ข้อมูลความคงตัวที่ครอบคลุม Marker Compound การประเมินคุณสมบัติทางกายภาพ การประเมินจุลชีววิทยา และข้อมูลความปลอดภัย

สำหรับผลิตภัณฑ์ที่กล่าวอ้างฤทธิ์ทางยา ต้องเตรียมข้อมูลฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาและข้อมูลการศึกษาทางคลินิก (กรณีที่จำเป็น)

เภสัชตำรับยาสมุนไพรไทย (THP 2021) เป็นมาตรฐานหลักที่กำหนดเกณฑ์ยอมรับสำหรับสมุนไพรที่อยู่ในรายการ

สำหรับการส่งออกในตลาดอาเซียน ASEAN Health Supplement Scientific Committee (AHSSC) มีแนวทางสำหรับอาหารเสริม สำหรับตลาดสากล USP, EP, BP มีบทเฉพาะของสมุนไพรที่ผู้ผลิตสามารถอ้างอิงได้

บทบาทของ VISBIO ในฐานะ IQAV ที่รับรองข้อมูล

VISBIO ในฐานะผู้ตรวจสอบอิสระ (Independent Quality Assurance Verifier: IQAV) ทำหน้าที่วิเคราะห์ Disintegration, Fill Weight, Content Uniformity, Particle Size, Flowability ปริมาณ Marker Compound ด้วย HPLC การประเมิน Probiotic Viability และการทดสอบจุลชีววิทยา โดยใช้วิธีวิเคราะห์ที่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้อง (Validated Method per ICH Q2(R1)) มีระบบเอกสารกำกับทุกขั้นตอน (Traceability) และดำเนินการตามหลักปฏิบัติมาตรฐาน ISO/IEC 17025

ความเชี่ยวชาญของทีมงาน TIBD

บริการทดสอบความคงตัวแคปซูลและเม็ดเล็กสมุนไพรดำเนินการร่วมกับ ดร.วุฒิพงษ์ ผาณิตเศรษฐกร ที่ปรึกษาและผู้ร่วมก่อตั้ง ที่มีความเชี่ยวชาญด้านการจัดการเทคโนโลยีเชิงพาณิชย์สำหรับอุตสาหกรรมสุขภาพและความงาม และคุณมัญฑมน อุตโม นักพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์อาวุโส (Advanced Formulator) ที่มีประสบการณ์ในการพัฒนาแคปซูลสมุนไพรและ Probiotic ทีมเรามีผู้เชี่ยวชาญที่เป็นนักวิจัยในสาย Capsule Technology, Granulation Technology, Probiotic Science และ Quality Control of Herbal Products

แคปซูลหรือเม็ดเล็กสมุนไพรของท่านพร้อมขึ้นทะเบียนกับ อย. หรือยัง ติดต่อ TIBD เพื่อรับการออกแบบโปรโตคอลเฉพาะ ติดต่อ TIBD ได้ที่ คลิก

เอกสารอ้างอิง (References)

  • International Council for Harmonisation of Technical Requirements for Pharmaceuticals for Human Use. (2003). Stability testing of new drug substances and products: Q1A(R2). ICH Harmonised Tripartite Guideline. https://database.ich.org/sites/default/files/Q1A%28R2%29%20Guideline.pdf
  • ราชกิจจานุเบกษา. (2562, 30 เมษายน). พระราชบัญญัติผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562. ราชกิจจานุเบกษา, 136(56 ก), 1–29.
  • International Organization for Standardization. (2017). Microbiology of the food chain — Quantification of probiotics in food, animal feed and pharmaceutical/nutraceutical products by flow cytometry (ISO 19344). https://www.iso.org/standard/64658.html
  • European Directorate for the Quality of Medicines & HealthCare. (2023). European Pharmacopoeia 11.0: Capsules, Disintegration test (2.9.1). Council of Europe. https://www.edqm.eu/en/european-pharmacopoeia
  • United States Pharmacopeial Convention. (2024). Powder Flow ⟨1174⟩. United States Pharmacopeia 47-NF 42. https://www.usp.org

สอบถามเกี่ยวกับบริการทดสอบความคงตัวแคปซูลแข็งและเม็ดสมุนไพร (Hard Capsule & Granules Stability)

กรอกข้อมูลของคุณในแบบสอบถามด้านล่างเพื่อติดต่อเรา ทางเราจะตอบกลับให้เร็วที่สุด