คำอธิบาย

ผลิตภัณฑ์สมุนไพร ลูกกลอน (Lycap) และยาเม็ดเคลือบฟิล์มสมุนไพร (Film-Coated Herbal Tablet) เป็นรูปแบบที่นิยมใช้กันมากในอุตสาหกรรมยาแผนไทยและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารสมุนไพร ลูกกลอนเป็นรูปแบบยาแผนไทยที่ผลิตด้วยการนำสมุนไพรบดผสมกับน้ำผึ้งหรือน้ำเชื่อม แล้วปั้นเป็นลูกกลม ส่วนยาเม็ดเคลือบฟิล์มเป็นรูปแบบที่ใช้เทคโนโลยีการเคลือบเพื่อปกป้องสารออกฤทธิ์ ปรับการปลดปล่อย และเพิ่มความสะดวกในการรับประทาน

ความท้าทายของลูกกลอนและยาเม็ดเคลือบฟิล์มในเขตร้อนชื้น ASEAN Zone IVb คือเสี่ยงต่อการเสื่อมของระบบ Coating ที่อาจแตกร้าวหรือลอกในระยะยาว การดูดความชื้นที่ส่งผลต่อ Disintegration Time การเสื่อมของ Marker Compound การเจริญของจุลินทรีย์ในลูกกลอนที่มีน้ำผึ้งเป็น Binder และการเปลี่ยนแปลงของสี

บริการของ TIBD ออกแบบเฉพาะสำหรับลูกกลอนและยาเม็ดเคลือบฟิล์ม ครอบคลุมการประเมิน Hardness Disintegration Time Friability Weight Variation Content Uniformity Moisture Content Coating Integrity ปริมาณ Marker Compound ด้วย โครมาโทกราฟีของเหลวสมรรถนะสูง (HPLC) การทดสอบจุลชีววิทยา ภายใต้สภาวะ ASEAN Zone IVb และเภสัชตำรับยาสมุนไพรไทย (THP 2021) ร่วมกับ VISBIO ผู้ตรวจสอบอิสระ (Independent Quality Assurance Verifier: IQAV)

ลูกกลอนและยาเม็ดเคลือบฟิล์มสมุนไพรในตลาดไทย

  • ลูกกลอนแผนไทยที่ผลิตด้วยตำรับยาแผนไทย เช่น ลูกกลอนรากสามสิบ ลูกกลอนยาหอม ลูกกลอนตรีผลา ลูกกลอนพญายอ เป็นกลุ่มที่อยู่ภายใต้ตำรับยาที่กระทรวงสาธารณสุขรับรอง
  • ลูกกลอนสมุนไพรร่วมสมัยที่พัฒนาด้วยสูตรใหม่ ใช้สารสกัดเข้มข้นเป็นส่วนประกอบ และมีระบบ Marker Compound ที่ชัดเจน
  • ยาเม็ดเคลือบฟิล์ม (Film-Coated Tablet) สมุนไพรที่ใช้ Hydroxypropyl Methylcellulose (HPMC) Polyvinyl Alcohol (PVA) หรือ Polyvinylpyrrolidone (PVP) เป็น Coating Polymer การเคลือบฟิล์มช่วยปกป้องสารออกฤทธิ์จากความชื้น ออกซิเจน และแสง
  • ยาเม็ดเคลือบน้ำตาล (Sugar-Coated Tablet) สมุนไพรที่ใช้ Sugar เป็น Coating ให้ความหวานและกลบรสขมของสมุนไพร
  • Enteric-Coated Tablet สมุนไพรที่เคลือบด้วยพอลิเมอร์ทนกรด เช่น Hydroxypropyl Methylcellulose Phthalate (HPMCP) Eudragit L100 Methacrylic Acid Copolymer เพื่อปลดปล่อยสารออกฤทธิ์ในลำไส้
  • Sustained-Release Tablet ที่ออกแบบให้ปลดปล่อยสารออกฤทธิ์อย่างช้า ๆ เป็นเวลาหลายชั่วโมง เพื่อเพิ่มความต่อเนื่องของฤทธิ์ในร่างกาย
บริการทดสอบความคงตัวลูกกลอนและยาเม็ดเคลือบฟิล์มสมุนไพร (Lycap & Film-Coated Herbal Tablet Stability)

ความท้าทายเฉพาะของลูกกลอนและระบบเคลือบฟิล์ม

ลูกกลอนและยาเม็ดเคลือบฟิล์มเผชิญความท้าทายเฉพาะในเขตร้อนชื้น

  1. ความท้าทายแรก คือ เสถียรภาพของระบบ Coating Film ที่อาจแตกร้าว ลอก หรือเหนียวในสภาวะอุณหภูมิและความชื้นสูง การเปลี่ยนแปลงของ Coating ส่งผลต่อ Disintegration Time การปกป้องสารออกฤทธิ์ และรูปลักษณ์ของผลิตภัณฑ์
  2. ความท้าทายที่สอง คือ การดูดความชื้นของ Core Tablet ที่ส่งผลต่อ Hardness Disintegration และ Dissolution การเปลี่ยนแปลงของ Disintegration Time เกิน 30% บ่งชี้การเสื่อมของระบบ
  3. ความท้าทายที่สาม คือ การเสื่อมของ Marker Compound เช่น Curcuminoids Andrographolide Asiaticoside ที่ไวต่อความร้อน ความชื้น และแสง
  4. ความท้าทายที่สี่ คือ การเจริญของจุลินทรีย์ในลูกกลอนที่มีน้ำผึ้งหรือน้ำเชื่อมเป็น Binder ระบบที่มี Water Activity สูงเสี่ยงต่อการเจริญของยีสต์และรา
  5. ความท้าทายที่ห้า คือ การเปลี่ยนสีของ Coating หรือ Core Tablet จากปฏิกิริยา Maillard หรือการเสื่อมของสารแต่งสีธรรมชาติ
  6. ความท้าทายที่หก คือ การเปลี่ยนแปลงของรสชาติของลูกกลอน ที่อาจส่งผลต่อความเต็มใจรับประทานของผู้บริโภค
  7. ความท้าทายที่เจ็ด คือ การเสื่อมของระบบ Sustained-Release ที่อาจส่งผลต่อ Release Profile และประสิทธิภาพการรักษา

พารามิเตอร์การทดสอบ: Hardness, Disintegration, Coating

โปรโตคอลของ TIBD ครอบคลุมพารามิเตอร์เฉพาะสำหรับลูกกลอนและยาเม็ดเคลือบฟิล์ม

  • Hardness วัดด้วย Hardness Tester ตาม Pharmacopoeia 2.9.8 ค่ามาตรฐานสำหรับยาเม็ดเคลือบฟิล์มอยู่ที่ 70-200 N สำหรับลูกกลอนอยู่ที่ 30-80 N
  • Disintegration Time วัดด้วย Disintegration Tester ตาม Pharmacopoeia 2.9.1 ในน้ำที่อุณหภูมิ 37°C ค่ามาตรฐานสำหรับยาเม็ดเคลือบฟิล์มไม่เกิน 30 นาที สำหรับลูกกลอนไม่เกิน 60 นาที
  • Friability วัดด้วย Friability Tester ตาม Pharmacopoeia 2.9.7 ค่าต้องไม่เกิน 1%
  • Weight Variation และ Content Uniformity ตาม Pharmacopoeia 2.9.5 และ 2.9.6
  • Moisture Content วัดด้วย Karl Fischer Titration หรือ Loss on Drying ค่ามาตรฐานสำหรับลูกกลอนและยาเม็ดเคลือบฟิล์มอยู่ที่ 3-5%
  • ค่า Water Activity (aw) วัดด้วย Water Activity Meter ค่าต้องไม่เกิน 0.6 เพื่อยับยั้งการเจริญของจุลินทรีย์
  • Coating Integrity ประเมินด้วย Visual Inspection ภายใต้กล้องจุลทรรศน์ Stereomicroscope ตรวจหารอยร้าว รอยลอก หรือการเปลี่ยนสี
  • Coating Thickness วัดด้วย Optical Coherence Tomography (OCT) หรือ Scanning Electron Microscopy (SEM) ที่ Cross-section
  • Dissolution Test ตาม Pharmacopoeia 2.9.3 ใช้สำหรับยาเม็ดเคลือบฟิล์มที่กล่าวอ้างฤทธิ์ทางยา ในตัวกลางที่จำลองทางเดินอาหาร
  • ค่าสีและรูปลักษณ์ ประเมินด้วย Colorimeter (CIE L*a*b*) และ Visual Inspection

การวิเคราะห์ปริมาณ Marker Compound

การวิเคราะห์ Marker Compound ในลูกกลอนและยาเม็ดเคลือบฟิล์มสมุนไพรใช้ HPLC ที่ออกแบบเฉพาะ

  • Andrographolide ในผลิตภัณฑ์ฟ้าทะลายโจร ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 225 nm Stability Indicating Method ที่แยก Andrographolide และ Dehydroandrographolide
  • Curcuminoids ในผลิตภัณฑ์ขมิ้นชัน ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 425 nm Stability Indicating Method แยก Curcumin, Demethoxycurcumin, Bisdemethoxycurcumin
  • Berberine ในผลิตภัณฑ์เสลดพังพอน ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 280 nm
  • 6-Gingerol ในผลิตภัณฑ์ขิง ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 280 nm
  • Plumbagin ในผลิตภัณฑ์เจตมูลเพลิง ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 268 nm
  • Asiaticoside ในผลิตภัณฑ์ใบบัวบก ใช้ HPLC ที่มี ELSD หรือ UV Detector ที่ความยาวคลื่น 200 nm
  • Glycyrrhizin ในผลิตภัณฑ์ชะเอมเทศ ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 254 nm
  • Withanolide ในผลิตภัณฑ์อัศวคันธา ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 220 nm
  • Hesperidin ในผลิตภัณฑ์เปลือกส้ม ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 285 nm
  • ปริมาณ Marker Compound ต้องไม่ต่ำกว่า 90% ของค่าที่ระบุบนฉลากตลอดอายุการเก็บรักษา ตามมาตรฐาน ICH Q1A(R2) และ THP 2021

สำหรับการประเมินคุณภาพในเชิงเภสัชวิทยา การประเมิน Bioavailability และ Bioequivalence อาจจำเป็นสำหรับยาที่กล่าวอ้างฤทธิ์เฉพาะ

สภาวะการทดสอบและตารางการเก็บตัวอย่าง

โปรโตคอลใช้สภาวะตาม ICH Q1A(R2) สำหรับ ASEAN Zone IVb

Long-term Stability ที่ 30°C / 75% RH ระยะเวลาขั้นต่ำ 24 เดือน Accelerated Stability ที่ 40°C / 75% RH ระยะเวลา 6 เดือน Intermediate Stability ที่ 30°C / 65% RH สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ไวต่อความชื้นเพิ่มเติม

จุดเก็บตัวอย่างมาตรฐานอยู่ที่เดือน 0, 3, 6, 9, 12, 18, 24 สำหรับการทดสอบระยะยาว และเดือน 0, 1, 2, 3, 6 สำหรับการทดสอบแบบเร่ง

สำหรับการประเมิน Photostability ที่จำเป็นสำหรับสารสกัดที่ไวต่อแสง เช่น Curcuminoids ดำเนินการตาม ICH Q1B ในตู้ทดสอบ Solar Simulator

การขึ้นทะเบียนและเภสัชตำรับยาสมุนไพรไทย

ลูกกลอนและยาเม็ดเคลือบฟิล์มสมุนไพรต้องขึ้นทะเบียนกับ อย. ตามพระราชบัญญัติผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562

  • สำหรับลูกกลอนแผนไทยตามตำรับที่อยู่ในรายการตำรับยาแผนไทยของชาติ ต้องสอดคล้องกับสูตรและกระบวนการผลิตตามตำรับ
  • สำหรับลูกกลอนและยาเม็ดเคลือบฟิล์มที่พัฒนาใหม่ต้องเตรียมข้อมูลที่ครอบคลุม Drug Master File ของวัตถุดิบสมุนไพร Quality Specification ข้อมูลความคงตัว ข้อมูลฤทธิ์ทางยา (กรณีกล่าวอ้าง) และข้อมูลความปลอดภัย
  • เภสัชตำรับยาสมุนไพรไทย (Thai Herbal Pharmacopoeia: THP 2021) เป็นมาตรฐานหลักที่กำหนดเกณฑ์ยอมรับสำหรับสมุนไพรในประเทศไทย ครอบคลุมการระบุชนิด ความบริสุทธิ์ ปริมาณ Marker Compound Heavy Metal Limit Pesticide Residue Microbial Limit และ Aflatoxin Limit
  • สำหรับการส่งออกในตลาดอาเซียน ASEAN Traditional Medicine Guidelines เป็นแนวทางที่ผู้ส่งออกต้องสอดคล้อง สำหรับตลาดสากล WHO Guidelines on Quality Control of Herbal Medicines เป็นมาตรฐานอ้างอิง
บริการทดสอบความคงตัวลูกกลอนและยาเม็ดเคลือบฟิล์มสมุนไพร (Lycap & Film-Coated Herbal Tablet Stability)

การออกแบบสูตรและบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสม

การออกแบบสูตรลูกกลอนและยาเม็ดเคลือบฟิล์มเริ่มจากการเลือก Excipient ที่เหมาะสม

  • สำหรับลูกกลอน Binder ที่นิยมใช้รวมน้ำผึ้ง น้ำเชื่อม Maltodextrin Solution Acacia Gum Tragacanth การเลือก Binder ขึ้นกับตำรับและคุณสมบัติที่ต้องการ
  • สำหรับยาเม็ดเคลือบฟิล์ม Coating Polymer ที่นิยมใช้รวม HPMC ที่ละลายในน้ำ Polyvinyl Alcohol (PVA) ที่กั้นออกซิเจน Eudragit สำหรับ Enteric Coating Pigment และ Plasticizer ที่เหมาะสมช่วยให้ Coating มีความยืดหยุ่นและสีที่ต้องการ
  • ระบบ Disintegrant สำหรับยาเม็ดสมุนไพร เช่น Sodium Starch Glycolate Croscarmellose Sodium Crospovidone ช่วยให้ยาเม็ดแตกตัวเร็วและปลดปล่อยสารออกฤทธิ์ได้
  • การออกแบบบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสมรวมขวดแก้วอำพันที่ป้องกันแสงสำหรับสารสกัดที่ไวต่อแสง ขวดพลาสติก HDPE ที่กั้นความชื้นได้ดี ระบบ Blister Pack ที่ป้องกันการสัมผัสซ้ำ Aluminum Strip Pack สำหรับการขนส่งระยะไกล
  • การใช้ Desiccant (Silica Gel) ในขวดช่วยลดความชื้นภายในและยืดอายุการเก็บรักษา

บทบาทของ VISBIO ในฐานะ IQAV ที่รับรองข้อมูล

VISBIO ในฐานะผู้ตรวจสอบอิสระ (Independent Quality Assurance Verifier: IQAV) ทำหน้าที่วิเคราะห์ Hardness, Disintegration, Friability, Moisture Content, Coating Integrity ปริมาณ Marker Compound ด้วย HPLC TLC Fingerprinting และการทดสอบจุลชีววิทยา โดยใช้วิธีวิเคราะห์ที่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้อง (Validated Method per ICH Q2(R1)) มีระบบเอกสารกำกับทุกขั้นตอน (Traceability) และดำเนินการตามหลักปฏิบัติมาตรฐาน ISO/IEC 17025

ความเชี่ยวชาญของทีมงาน TIBD

บริการทดสอบความคงตัวลูกกลอนและยาเม็ดเคลือบฟิล์มดำเนินการร่วมกับ ดร.วุฒิพงษ์ ผาณิตเศรษฐกร ที่ปรึกษาและผู้ร่วมก่อตั้ง ที่มีความเชี่ยวชาญด้านการจัดการเทคโนโลยีเชิงพาณิชย์สำหรับอุตสาหกรรมสุขภาพและความงาม และคุณมัญฑมน อุตโม นักพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์อาวุโส (Advanced Formulator) ที่มีประสบการณ์ในการพัฒนายาแผนไทยและยาสมุนไพรหลากหลายรูปแบบ ทีมเรามีผู้เชี่ยวชาญที่เป็นนักวิจัยในสาย Phytochemistry, Tablet Technology, Coating Technology และ Quality Control of Herbal Products

ลูกกลอนหรือยาเม็ดเคลือบฟิล์มสมุนไพรของท่านพร้อมขึ้นทะเบียนกับ อย. หรือยัง ติดต่อ TIBD เพื่อรับการออกแบบโปรโตคอลเฉพาะ ติดต่อ TIBD ได้ที่ คลิก

เอกสารอ้างอิง (References)

  • International Council for Harmonisation of Technical Requirements for Pharmaceuticals for Human Use. (2003). Stability testing of new drug substances and products: Q1A(R2). ICH Harmonised Tripartite Guideline. https://database.ich.org/sites/default/files/Q1A%28R2%29%20Guideline.pdf
  • ราชกิจจานุเบกษา. (2562, 30 เมษายน). พระราชบัญญัติผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562. ราชกิจจานุเบกษา, 136(56 ก), 1–29.
  • สำนักยาและวัตถุเสพติด กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2564). เภสัชตำรับยาสมุนไพรไทย พ.ศ. 2564 (Thai Herbal Pharmacopoeia 2021). กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์. https://bdn-thp.dmsc.moph.go.th/home
  • European Directorate for the Quality of Medicines & HealthCare. (2023). European Pharmacopoeia 11.0: Tablets, Disintegration test (2.9.1), Dissolution test (2.9.3). Council of Europe. https://www.edqm.eu/en/european-pharmacopoeia
  • World Health Organization. (2007). WHO guidelines for assessing quality of herbal medicines with reference to contaminants and residues. World Health Organization. https://iris.who.int/handle/10665/43510

สอบถามเกี่ยวกับบริการทดสอบความคงตัวลูกกลอนและยาเม็ดเคลือบฟิล์มสมุนไพร (Lycap & Film-Coated Herbal Tablet Stability)

กรอกข้อมูลของคุณในแบบสอบถามด้านล่างเพื่อติดต่อเรา ทางเราจะตอบกลับให้เร็วที่สุด