คำอธิบาย

ผลิตภัณฑ์สมุนไพร แคปซูลอ่อน (Soft Gelatin Capsule / Softgel) และลูกอมเนื้อนุ่ม (Soft Lozenge) สมุนไพรเป็นรูปแบบที่นิยมใช้สำหรับการนำส่งสารออกฤทธิ์ที่ละลายในไขมัน สารสกัดสมุนไพรเข้มข้น และสารที่ต้องการการกลบรสขม Softgel ครอบคลุมแคปซูลอ่อนที่บรรจุน้ำมันบำรุง (Omega-3, Krill Oil, Fish Oil) แคปซูลอ่อนที่บรรจุสารสกัดสมุนไพรในระบบน้ำมัน (Curcumin Softgel, CoQ10 Softgel) และแคปซูลอ่อนที่บรรจุระบบ SEDDS ส่วนลูกอมเนื้อนุ่มครอบคลุม Soft Candy Lozenge ที่ใช้สำหรับเด็ก Gummy Lozenge ที่กล่าวอ้างคุณประโยชน์ และ Functional Soft Lozenge

ความท้าทายของแคปซูลอ่อนและลูกอมเนื้อนุ่มในเขตร้อนชื้น ASEAN Zone IVb คือเสถียรภาพของ Capsule Shell ที่อาจอ่อนตัวหรือเหนียวในสภาวะอุณหภูมิและความชื้นสูง ปฏิกิริยาออกซิเดชันของน้ำมันที่บรรจุภายใน การเสื่อมของสารออกฤทธิ์ ค่าเปอร์ออกไซด์ที่เพิ่มขึ้น การเสื่อมของระบบ Cross-linking ของ Gelatin และการเปลี่ยนสีและรสชาติ

บริการของ TIBD ออกแบบเฉพาะสำหรับ Softgel และ Soft Lozenge ครอบคลุมการประเมิน Capsule Shell Integrity Disintegration Time Fill Weight Capsule Hardness Brittleness ค่าเปอร์ออกไซด์ (PV) ค่า AnV TOTOX ของน้ำมันที่บรรจุ ปริมาณสารออกฤทธิ์ด้วย โครมาโทกราฟีของเหลวสมรรถนะสูง (HPLC) การทดสอบ Cross-linking Test การทดสอบจุลชีววิทยา ภายใต้สภาวะ ASEAN Zone IVb ร่วมกับ VISBIO ผู้ตรวจสอบอิสระ (Independent Quality Assurance Verifier: IQAV)

แคปซูลอ่อนและลูกอมเนื้อนุ่มสมุนไพรในตลาดผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

แคปซูลอ่อนและลูกอมเนื้อนุ่มในตลาดไทยและอาเซียนแบ่งเป็นกลุ่มย่อย

  • Softgel ที่บรรจุน้ำมันบำรุง เช่น Omega-3 Fish Oil Softgel ที่มี EPA และ DHA Krill Oil Softgel ที่มี Astaxanthin Linseed Oil Softgel ที่มี Alpha-Linolenic Acid (ALA) เป็นกลุ่มที่ใหญ่ที่สุดในตลาด
  • Softgel ที่บรรจุสารสกัดสมุนไพรในระบบน้ำมัน เช่น Curcumin Softgel ที่มี Curcuminoids Bioavailability สูงในระบบ Lipid Carrier CoQ10 Softgel ที่บรรจุ Coenzyme Q10 Vitamin D3 Softgel ที่บรรจุ Cholecalciferol ในน้ำมัน
  • Softgel ที่บรรจุ Vitamin E และ Vitamin K2 ใน Carrier Oil
  • Softgel ที่บรรจุระบบ SEDDS (Self-Emulsifying Drug Delivery System) เพื่อเพิ่ม Bioavailability ของสารออกฤทธิ์ที่ละลายน้ำได้ต่ำ
  • Soft Candy Lozenge สำหรับเด็ก เช่น Multivitamin Soft Lozenge ที่ใช้รูปแบบลูกอมเคี้ยวเพื่อเพิ่มความเต็มใจรับประทาน
  • Gummy Lozenge ที่ใช้ระบบ Pectin หรือ Gelatin Base เป็นโครงสร้างหลัก เป็นกลุ่มที่กำลังเติบโตในตลาด Functional Supplement
  • Functional Soft Lozenge ที่กล่าวอ้างคุณประโยชน์เฉพาะ เช่น Sleep Support Soft Lozenge ที่มี Melatonin และสมุนไพรช่วยนอน Energy Soft Lozenge ที่มี Caffeine และ Vitamin B-complex
บริการทดสอบความคงตัวแคปซูลอ่อนและลูกอมเนื้อนุ่มสมุนไพร (Softgel & Soft Lozenge Stability)

ความท้าทายเฉพาะของระบบ Softgel และ Soft Lozenge

Softgel และ Soft Lozenge เผชิญความท้าทายเฉพาะในเขตร้อนชื้น

  1. ความท้าทายแรก คือ เสถียรภาพของ Capsule Shell Gelatin Capsule Shell ของ Softgel มี Moisture Content ประมาณ 5-10% ที่ช่วยให้เนื้อนุ่ม แต่ในสภาวะอุณหภูมิและความชื้นสูง Shell อาจอ่อนตัว เหนียว หรือเปลี่ยนรูป
  2. ความท้าทายที่สอง คือ การเปราะ (Brittleness) ของ Capsule Shell ที่อาจเกิดในสภาวะความชื้นต่ำ ทำให้แคปซูลแตกในระหว่างขนส่ง
  3. ความท้าทายที่สาม คือ Cross-linking ของ Gelatin ที่เกิดจากปฏิกิริยาระหว่าง Aldehyde (จากการเสื่อมของน้ำมันภายใน) กับ Amino Group ของ Gelatin ทำให้ Capsule Shell เปลี่ยนสภาพและไม่ละลายตามเวลาที่กำหนด การเปลี่ยนแปลงของ Disintegration Time เกิน 2 เท่าบ่งชี้ Cross-linking
  4. ความท้าทายที่สี่ คือ ปฏิกิริยาออกซิเดชันของน้ำมันที่บรรจุภายใน ค่าเปอร์ออกไซด์ที่เพิ่มขึ้นบ่งชี้การเสื่อม โดยเฉพาะใน Omega-3 Softgel ที่มีกรดไขมันไม่อิ่มตัวสูง
  5. ความท้าทายที่ห้า คือ การเสื่อมของสารออกฤทธิ์ที่ไวต่อความร้อน แสง และออกซิเจน เช่น Astaxanthin, Vitamin E, CoQ10
  6. ความท้าทายที่หก คือ การดูดความชื้นของ Soft Lozenge และการเปลี่ยนเนื้อสัมผัสจากเหนียวไปเป็นแข็งหรือนิ่มเกินไป
  7. ความท้าทายที่เจ็ด คือ การเสื่อมของระบบสารแต่งกลิ่นและสี ที่ผู้บริโภครับรู้ได้ทันที

พารามิเตอร์การทดสอบ: Shell Integrity, Disintegration, PV

โปรโตคอลของ TIBD ครอบคลุมพารามิเตอร์เฉพาะสำหรับ Softgel และ Soft Lozenge

  • Capsule Shell Integrity ประเมินด้วย Visual Inspection ภายใต้กล้องจุลทรรศน์ Stereomicroscope ตรวจหารอยร้าว รอยรั่ว หรือการเปลี่ยนสี
  • Capsule Hardness วัดด้วย Texture Analyzer ในรูปแบบ Compression Test ค่ามาตรฐานสำหรับ Softgel อยู่ในช่วงที่กำหนดตามขนาดแคปซูล
  • Brittleness Test ทดสอบด้วย Drop Test ที่ความสูงและจำนวนครั้งที่กำหนด ประเมินสัดส่วนของแคปซูลที่แตก
  • Disintegration Time วัดด้วย Disintegration Tester ตาม Pharmacopoeia 2.9.1 ในน้ำที่อุณหภูมิ 37°C ค่ามาตรฐานสำหรับ Softgel ไม่เกิน 30 นาที (USP/EP)
  • Fill Weight วัดด้วยการแกะแคปซูลและชั่งน้ำหนักของน้ำมันที่บรรจุภายใน ค่า RSD ต้องไม่เกิน 5%
  • Content Uniformity ตาม Pharmacopoeia 2.9.6
  • Moisture Content ของ Capsule Shell วัดด้วย Karl Fischer Titration ค่าต้องคงที่ในช่วงที่กำหนด
  • ค่าเปอร์ออกไซด์ (Peroxide Value: PV) ของน้ำมันภายใน Softgel วัดด้วย Titration ตาม AOCS Cd 8b-90 ค่าที่ยอมรับได้สำหรับ Omega-3 Softgel ไม่เกิน 10 mEq/kg ตาม GOED (Global Organization for EPA and DHA Omega-3) Voluntary Monograph
  • ค่าอะนิซิดีน (AnV) วัดสารออกซิเดชันระยะที่สอง ค่าที่ยอมรับได้ไม่เกิน 20
  • ดัชนี TOTOX (สองเท่าของ PV รวมกับ AnV) ค่าที่ยอมรับได้สำหรับ Omega-3 ไม่เกิน 26 ตาม GOED
  • สำหรับ Soft Lozenge ค่าเนื้อสัมผัส (Texture: Hardness, Springiness, Chewiness) วัดด้วย Texture Analyzer ในรูปแบบ Texture Profile Analysis (TPA)
  • Moisture Content ของ Soft Lozenge อยู่ที่ 10-15% ค่าที่กำหนดต้องคงที่
  • ค่า Water Activity (aw) ของ Soft Lozenge ต้องไม่เกิน 0.85

การวิเคราะห์ปริมาณสารออกฤทธิ์ในระบบน้ำมัน

การวิเคราะห์สารออกฤทธิ์ใน Softgel ใช้วิธีที่ออกแบบเฉพาะสำหรับสารแต่ละกลุ่ม

  • EPA และ DHA ในน้ำมันปลา วัดด้วย Gas Chromatography ที่มี Flame Ionization Detector (GC-FID) ตาม AOCS Ce 1i-07 หรือ Ph.Eur. 2.4.29
  • Astaxanthin ใน Krill Oil ใช้ HPLC ที่มี Photodiode Array Detector วัดที่ความยาวคลื่น 478 nm
  • Curcuminoids ใน Curcumin Softgel ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 425 nm Stability Indicating Method
  • CoQ10 (Ubiquinone) และ Ubiquinol ใน CoQ10 Softgel ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 275 nm หรือ Electrochemical Detector
  • Vitamin D3 (Cholecalciferol) ใน Vitamin D3 Softgel ใช้ HPLC ที่มี UV Detector ที่ความยาวคลื่น 265 nm
  • Vitamin E (Tocopherol) ใช้ HPLC ที่มี Fluorescence Detector ความไวสูง
  • Vitamin K2 (Menaquinone-7) ใช้ HPLC ที่มี Fluorescence Detector
  • Lutein และ Zeaxanthin ใน Eye Health Softgel ใช้ HPLC ที่มี Photodiode Array Detector
  • ปริมาณสารออกฤทธิ์ต้องไม่ต่ำกว่า 90% ของค่าที่ระบุบนฉลากตลอดอายุการเก็บรักษา
  • สำหรับ Soft Lozenge การวิเคราะห์วิตามิน Marker Compound และสารออกฤทธิ์ใช้ HPLC ที่เหมาะสม

การทดสอบ Cross-linking และจุลชีววิทยา

การทดสอบ Cross-linking ของ Gelatin Capsule Shell เป็นเงื่อนไขเฉพาะสำหรับ Softgel ที่บรรจุน้ำมันที่อาจปลดปล่อย Aldehyde

  • วิธีการทดสอบใช้ Two-Tier Dissolution Testing ตาม USP <711> ที่เปรียบเทียบ Disintegration ในตัวกลางมาตรฐานและในตัวกลางที่มี Pepsin ถ้าผลการทดสอบในตัวกลางมาตรฐานไม่ผ่าน แต่ผ่านในตัวกลางที่มี Pepsin บ่งชี้ Cross-linking
  • การประเมิน Cross-linking ที่ก้าวหน้าใช้ FTIR (Fourier-Transform Infrared Spectroscopy) ที่ตรวจหา Cross-link Bond ใน Gelatin
  • การประเมินจุลชีววิทยาตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 364) พ.ศ. 2556 และ THP 2021 ครอบคลุมการนับจุลินทรีย์รวม ยีสต์และรา และจุลินทรีย์ก่อโรคที่กำหนด
  • สำหรับ Softgel ที่ใช้ Gelatin จากสัตว์ การประเมิน TSE (Transmissible Spongiform Encephalopathy) Risk เป็นเงื่อนไขเฉพาะ Gelatin ที่ใช้ต้องมี TSE Certificate ที่ยืนยันแหล่งที่มาและกระบวนการผลิตที่ปลอดภัย
  • การประเมิน Heavy Metal และ Pesticide Residue ตาม ICH Q3D และมาตรฐาน WHO Guidelines
  • สำหรับน้ำมันใน Softgel การประเมิน Persistent Organic Pollutant (POP) เช่น PCB, Dioxin, Furan สำหรับ Fish Oil ตาม GOED Voluntary Monograph
บริการทดสอบความคงตัวแคปซูลอ่อนและลูกอมเนื้อนุ่มสมุนไพร (Softgel & Soft Lozenge Stability)

สภาวะการทดสอบและตารางการเก็บตัวอย่าง

โปรโตคอลใช้สภาวะตาม ICH Q1A(R2) สำหรับ ASEAN Zone IVb พร้อมเพิ่มสภาวะเฉพาะสำหรับ Softgel

  • Long-term Stability ที่ 30°C / 75% RH ระยะเวลาขั้นต่ำ 24 เดือน Accelerated Stability ที่ 40°C / 75% RH ระยะเวลา 6 เดือน Intermediate Stability ที่ 30°C / 65% RH สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ไวต่อความชื้นเพิ่มเติม
  • จุดเก็บตัวอย่างมาตรฐานอยู่ที่เดือน 0, 3, 6, 9, 12, 18, 24 สำหรับการทดสอบระยะยาว และเดือน 0, 1, 2, 3, 6 สำหรับการทดสอบแบบเร่ง
  • สำหรับ Softgel ที่มีน้ำมันที่ไวต่อออกซิเดชัน เพิ่มการประเมิน PV และ AnV ที่จุดเก็บตัวอย่างทุกจุด
  • สำหรับการประเมิน Photostability ที่จำเป็นสำหรับสารที่ไวต่อแสง เช่น Astaxanthin, Vitamin D3 ดำเนินการตาม ICH Q1B ในตู้ทดสอบ Solar Simulator

การออกแบบสูตรและบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสม

การออกแบบ Softgel เริ่มจากการเลือก Capsule Shell และ Fill Composition

  • Gelatin ที่ใช้ใน Softgel Shell แบ่งเป็น Type A (จากหมู) และ Type B (จากวัว) Vegetarian Softgel ใช้ Carrageenan, Modified Starch, หรือ HPMC
  • Plasticizer ใน Capsule Shell เช่น Glycerin, Sorbitol ที่ทำให้ Shell มีความยืดหยุ่นและไม่แตกง่าย
  • Fill Composition ของ Softgel ครอบคลุม Carrier Oil (MCT, Soybean Oil, Sunflower Oil) Antioxidant (Tocopherol, Ascorbyl Palmitate, Rosemary Extract) Suspending Agent (กรณีบรรจุของแข็งใน Suspension)
  • ระบบ Antioxidant ที่ใช้ในน้ำมันใน Softgel เช่น Vitamin E (50-200 IU/g) Astaxanthin Rosemary Extract เพื่อชะลอออกซิเดชันในระยะยาว
  • การออกแบบ Soft Lozenge เริ่มจากการเลือก Hydrocolloid Base (Pectin, Gelatin, Carrageenan) Sweetener (Sucrose, Glucose Syrup, Polyol) สารแต่งกลิ่นและสี
  • การออกแบบบรรจุภัณฑ์สำหรับ Softgel รวม Blister Pack แบบ PVC/Aluminum หรือ PVDC/Aluminum สำหรับ Single-Dose ขวดพลาสติก HDPE ที่กั้นความชื้นได้ดี ขวดแก้วอำพันสำหรับสารที่ไวต่อแสง
  • การใช้ Desiccant และ Oxygen Absorber ในขวดช่วยรักษาเสถียรภาพในระยะยาว สำหรับ Omega-3 Softgel ระบบ Nitrogen Flushing ในระหว่างบรรจุช่วยลดออกซิเจนใน Headspace
  • การออกแบบบรรจุภัณฑ์สำหรับ Soft Lozenge รวมห่อทีละเม็ด ซองอะลูมิเนียมไลเนอร์ ขวดพลาสติกที่กั้นความชื้น

บทบาทของ VISBIO ในฐานะ IQAV ที่รับรองข้อมูล

VISBIO ในฐานะผู้ตรวจสอบอิสระ (Independent Quality Assurance Verifier: IQAV) ทำหน้าที่วิเคราะห์ Capsule Shell Integrity, Disintegration, Fill Weight, PV, AnV, TOTOX การทดสอบ Cross-linking ปริมาณสารออกฤทธิ์ด้วย HPLC และ GC-FID และการทดสอบจุลชีววิทยา โดยใช้วิธีวิเคราะห์ที่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้อง (Validated Method per ICH Q2(R1)) มีระบบเอกสารกำกับทุกขั้นตอน (Traceability) และดำเนินการตามหลักปฏิบัติมาตรฐาน ISO/IEC 17025

ความเชี่ยวชาญของทีมงาน TIBD

บริการทดสอบความคงตัว Softgel และ Soft Lozenge ดำเนินการร่วมกับ ดร.วุฒิพงษ์ ผาณิตเศรษฐกร ที่ปรึกษาและผู้ร่วมก่อตั้ง ที่มีความเชี่ยวชาญด้านการจัดการเทคโนโลยีเชิงพาณิชย์สำหรับอุตสาหกรรมสุขภาพและความงาม และคุณมัญฑมน อุตโม นักพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์อาวุโส (Advanced Formulator) ที่มีประสบการณ์ในการพัฒนา Omega-3 Softgel และ Functional Soft Lozenge ทีมเรามีผู้เชี่ยวชาญที่เป็นนักวิจัยในสาย Soft Gelatin Capsule Technology, Lipid Chemistry, Functional Confectionery และ Quality Control of Nutraceutical Products

Softgel หรือ Soft Lozenge ของท่านพร้อมขึ้นทะเบียนกับ อย. หรือยัง ติดต่อ TIBD เพื่อรับการออกแบบโปรโตคอลเฉพาะ ติดต่อ TIBD ได้ที่ คลิก

เอกสารอ้างอิง (References)

  • International Council for Harmonisation of Technical Requirements for Pharmaceuticals for Human Use. (2003). Stability testing of new drug substances and products: Q1A(R2). ICH Harmonised Tripartite Guideline. https://database.ich.org/sites/default/files/Q1A%28R2%29%20Guideline.pdf
  • Global Organization for EPA and DHA Omega-3s. (2022). The GOED voluntary monograph for EPA and DHA-containing oils. Global Organization for EPA and DHA Omega-3s. https://goedomega3.com/goed-monograph
  • United States Pharmacopeial Convention. (2024). Disintegration ⟨701⟩, Dissolution ⟨711⟩. United States Pharmacopeia 47-NF 42. https://www.usp.org
  • American Oil Chemists’ Society. (2017). Official Methods and Recommended Practices of the AOCS (7th ed.). AOCS Press. https://www.aocs.org/attain-lab-services/methods
  • ราชกิจจานุเบกษา. (2562, 30 เมษายน). พระราชบัญญัติผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562. ราชกิจจานุเบกษา, 136(56 ก), 1–29.

สอบถามเกี่ยวกับบริการทดสอบความคงตัวแคปซูลอ่อนและลูกอมเนื้อนุ่มสมุนไพร (Softgel & Soft Lozenge Stability)

กรอกข้อมูลของคุณในแบบสอบถามด้านล่างเพื่อติดต่อเรา ทางเราจะตอบกลับให้เร็วที่สุด